O projekcie
Głównym celem projektu „Interaktywna Biosfera” jest stworzenie multimedialnego zielnika oraz udostępnienie go w przestrzeni publicznej za pomocą strony internetowej.
W zielniku scharakteryzowane zostały gatunki drzew, krzewów oraz roślin zielnych, dla których siedliskiem jest teren zielony, sąsiadujący z budynkiem głównym Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, przy ulicy Podchorążych 2. Charakterystyka gatunków zawiera informacje na temat ich potrzeb życiowych, znaczenia dla ekosystemu oraz ich współzależności z innymi organizmami. Charakterystyka roślin zestawionych w zielniku została wzbogacona o zdjęcia, które będą aktualizowane przez cały czas trwania projektu, ponieważ zależy nam również na przybliżeniu odbiorcom zielnika zagadnień związanych ze zmianami w wyglądzie roślin, w zależności od pory roku oraz związanych z nią specyficznych warunków atmosferycznych. Cykl przeobrażenia szaty roślinnej będzie więc ukazany przy pomocy zdjęć wykonanych w każdej porze roku. Oprócz roślin w zielniku zaprezentowane zostały również organizmy zwierzęce, powiązane relacjami ekologicznymi z badanymi roślinami. W ten sposób do zielnika wprowadzono zagadnienia związane z oddziaływaniami międzygatunkowymi, które ułatwią zrozumienie wzajemnych zależności występujących pomiędzy organizmami należącymi do różnych gatunków. Rodzaje tych oddziaływań zilustrowano za pomocą zdjęć i grafik.
W sąsiedztwie wybranych gatunków drzew zostaną zamieszczone tabliczki – metryczki charakteryzujące dany gatunek, na których dodatkowo zostanie zamieszony kod QR odnoszący do multimedialnego zielnika.
Zależy nam na tym, aby w zielniku zaprezentować niewielką część otaczającego nas świata jako nierozerwalną całość miejskiego ekosystemu. Nie da się mówić o drzewie, nie wspominając o grzybach żyjących w jego korzeniach, o owadach zamieszkujących jego pień czy o ptakach budujących gniazda w jego koronie. Szczególnie ważne jest dla nas podkreślenie ogromnego znaczenia obszaru zielonego na terenie tak silnie zurbanizowanym, jak miasto Kraków. Na pierwszy rzut oka wydawać by się mogło, że teren zielony o stosunkowo niewielkiej powierzchni jest jednorodny i nieskomplikowany. Celem naszego projektu jest przedstawienie bogactwa natury, które w sobie kryje. Tereny zielone znajdujące się pośród budynków i ulic miast – choć niewielkie powierzchniowo – są oazą dla licznych gatunków roślin i zwierząt, zaspokajając jednocześnie potrzebę człowieka do obcowania z naturą.
Projekt „Interaktywna Biosfera” rozwija się nadal dzięki kontynuacji w postaci projektu „Szepty Natury: Przyrodnicza Ścieżka Dydaktyczna” finansowanego w ramach konkursu „Grant Rektorski UKEN 2025”. Nowa inicjatywa stanowi naturalne rozszerzenie istniejącego multimedialnego zielnika, przenosząc jego ideę w przestrzeń miejską i otwierając ją na jeszcze szersze grono odbiorców.
W ramach projektu powstaje interaktywna ścieżka dydaktyczna, której punkt początkowy umiejscowiony jest przy budynku głównym Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej (ul. Podchorążych 2), a końcowy – na terenie Parku Wincentego a’Paulo. Na początku trasy umieszczona jest tablica informacyjna z kodem QR, którego zeskanowanie pozwala użytkownikom na bezpośrednie przejście do ścieżki multimedialnej – umożliwiając dostęp do historii, zadań i quizów na urządzeniu mobilnym. Trasa została opracowana we współpracy z Zarządem Zieleni Miejskiej w Krakowie, co pozwoliło na włączenie do niej różnorodnych elementów miejskiego ekosystemu.
Przejście ścieżki ma formę interaktywnej przygody edukacyjnej. Uczestnicy wysłuchując krótkiej historii o świecie przyrody, jednocześnie wykonują zadania i quizy wzbogacające wiedzę o roślinach, zwierzętach i zjawiskach ekologicznych. Dzięki temu spacer staje się nie tylko formą wypoczynku, ale także sposobem na rozwijanie kompetencji przyrodniczych i ekologicznych.
Choć ścieżka jest dostępna dla każdego, została zaprojektowana przede wszystkim z myślą o uczniach szkół podstawowych, którzy dzięki interaktywnym elementom mogą uczyć się poprzez zabawę, obserwację i samodzielne odkrywanie miejskiej natury.
Projekt „Szepty Natury” wzbogaca Interaktywną Biosferę o nową, terenową warstwę doświadczeń, ukazując, jak bogate i wartościowe może być obcowanie z zielenią w przestrzeni miejskiej. Dzięki temu jeszcze pełniej realizujemy naszą misję – przybliżanie różnorodności ekosystemów i budowanie wrażliwości na relacje łączące organizmy we wspólnej przestrzeni.
