Przejdź do treści

Ścieżka dydaktyczna Szepty Natury wersja audio

Punkty w ścieżce
0 / 38
Scena 1
bocian w słuchawkach mówiący do mikrofonu w studiu nagrań

🎙️ Marzena Bocian:

Halo, halo – dzień dobry Państwu! Z tej strony wita Was Marzena Bocian!

Nadaję prosto z serca miejskiej dżungli – pokoju 426 w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Szanowni Państwo, dotarły do mnie niezwykłe wieści o pewnym magicznym miejscu w samym centrum Krakowa!

Więcej o tym opowie mój dobry przyjaciel – Kapibara Borys!

Witaj, Borysie!

Słyszałam, że masz dziś dla nas coś naprawdę niesamowitego – miejsce, które trudno opisać słowami!

🎙 Odtwarzacz sceny
Bocian 1
Bocian 1
Bocian2
Scena 2
Kapibara w słuchawkach, mówiąca do mikrofonu w studiu nagrań

🦫 Kapibara Borys:

Dzień dobry, Marzenko! Witam wszystkich naszych słuchaczy i dziękuję za zaproszenie – to dla mnie zaszczyt!

Drodzy słuchacze, dziś opowiem wam o miejscu, które wygląda, jakby powstało z połączenia bajki i zaczarowanego ogrodu…

Wyobraźcie sobie: małe osiedle ukryte przy ziemi, na skraju ogrodu lub parkowej alejki.

Domki są niziutkie, z zaokrąglonymi dachami zrobionymi z patyków i przykrytymi kołderką z mchu.

Wejścia mają niewielkie – wielkości dużego jabłka!

Na podłodze – dywan z suchych liści, gdzieniegdzie słoma, dzięki której nawet w deszczowe dni jest ciepło i przytulnie.

Te małe osiedla są sprytnie ukryte – między gałęziami krzewów, pod złamanymi przez wiatr konarami drzew.

Nie znajdziecie ich tak łatwo – to tajemnica, którą odkryją tylko najbystrzejsze oczy!

Niektóre domki mają nawet miniaturowe ogródki z ziołami, które odstraszają owady i drapieżniki.

Każdy domek został zrobiony ręcznie – z drewna, gliny i kamieni.

Zimą trzymają ciepło, a latem są przyjemnie chłodne.

I wiecie co? Mają nawet coś w rodzaju „mini-lodówki” – miejsce, gdzie można zostawić karmę.

Oczywiście żadnych frytek ani pizzy! Tylko prawdziwe przysmaki – bogate w białko i witaminy.

I żadnych mlecznych produktów – te naszym małym lokatorom szkodzą!

A kto tam mieszka, zapytacie? Otóż lokatorzyyy…

🎙 Odtwarzacz sceny
Kapibara
Kapibara
Scena 3
otwarte drzwi, a w nich cień, wokół powywracane krzesła
przerażony bocian w studiu nagrań

😱 Marzena Bocian:

O nie! Co to było?!

(słychać rumor, wywracane krzesła – coś zniknęło równie szybko, jak się pojawiło)

Szanowni słuchacze, proszę zachować spokój!

Właśnie do naszego studia wbiegł jakiś… nieproszony gość!

Ach! Borysie? Borysie! Co się dzieje?!

…O nie! Borys zniknął!

Drodzy słuchacze, Borys został porwany!

Wszczynam alarm! Ogłaszam AKCJĘ POSZUKIWAWCZĄ!

Potrzebuję Waszej pomocy!

Dzieci z Krakowa i całej Polski – Borys może być wszędzie!

Sprawdźcie parki, krzaki przy przystankach, zaułki pod bibliotekami,

a szczególnie miejsca, gdzie słychać dziwne pomruki… i unosi się zapach ogórków

kiszonych.

Borys zawsze miał przy sobie słoiczek!

(do studia wskakuje Żaba Bartłomiej – słychać rechotanie)

🎙 Odtwarzacz sceny
Marzena Bocian
Marzena Bocian
Marzena Bocian
Scena 4

🐸 Marzena Bocian:

Drodzy Państwo, do studia właśnie wskoczył mój serdeczny przyjaciel – Żaba Bartłomiej!

Bartku, mów szybko, co się stało?

🎙 Odtwarzacz sceny
Marzena Bocian
Marzena Bocian
Scena 5

🐸 Żaba Bartłomiej:

Drogie dzieci! Widziałem go!

Ten stwór porwał Kapibarę Borysa!

Pobiegł z nim ooo tam… w prawo?… a może w lewo?…

Ech, kiedy się to działo, jadłem świerszcza.

Może jak zjem drugiego – to sobie przypomnę!

🎙 Odtwarzacz sceny
Żaba Bartłomiej
Żaba Bartłomiej
Scena 6

🎯 QUIZ 1

Krzyżówka przyrodnicza

Wpisz poprawne odpowiedzi do siatki. Hasła znajdziesz w pytaniach poziomo i pionowo.

Poziomo

  1. 2. Mały zawiązek liścia lub kwiatu na gałązce.
  2. 5. Człowiek dokarmia nim ptaki na zimę.
  3. 6. Powolne zwierzątko z muszelką na plecach.
  4. 8. Kolorowy łuk na niebie po deszczu.
  5. 9. Wybierać się jak ... za morze (przysłowie).

Pionowo

  1. 1. Małe różowe zwierzątko, żyjące pod ziemią, które zjada resztki roślin i użyźnia glebę.
  2. 3. Brązowa lub szara warstwa na drzewie, która chroni je przed wiatrem i deszczem.
  3. 4. Czarny ptak, którego często widzimy w parku.
  4. 7. Mały motyl.
Scena 7
Żaba Bartłomiej

🐸 Żaba Bartłomiej:

O tak! Teraz pamiętam!

Uciekł w lewo – za budynek!

(pojawia się mapa z pinezką – miejsce, gdzie mają pójść)

 

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 8

Dąb Tomasz:

Dzień dobry! Słyszałem, że szukacie Borysa?

Skąd wiem? Aaa, okoliczne ptaki mi wyćwierkały – one wszystko wiedzą!

Widziałem, gdzie z nim uciekł ten porywacz, ale… nie jestem pewien, czy chcę wam to powiedzieć.

Wiecie, kiedy krzywda dzieje się drzewom, mało kto reaguje!

Spójrzcie – tu mam podrapaną gałąź, tam przypalony pień…

Jeśli chcecie mojej pomocy, pokażcie, że drzewa też są dla was ważne!

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 9

🎯 Quiz 2

Quiz przyrodniczy

Wybierz poprawną odpowiedź

1. Kiedyś wykorzystywany był do rekultywacji terenów przemysłowych, dziś uznawany jest za gatunek inwazyjny. Drzewo dwupienne dorastające do 20 m wysokości.
2. Napary z kwiatów tego drzewa stosowane są przy leczeniu przeziębień. Jest to duże drzewo liściaste, osiągające wysokość ok. 40 m, a jego kora ma kolor szarobrązowy.
3. Napar z kory tej rośliny jest wykorzystywany w leczeniu dolegliwości trawiennych. Liście są eliptyczne, karbowano piłkowane, spodem miękko owłosione. Owoce wykorzystywane są w kuchni do przyrządzenia kompotów i powideł.
4. Wysokie drzewo iglaste o smukłej koronie i miękkich igłach, które jako jedyny iglak gubi je na zimę.
5. Gatunek ten może dożywać nawet 400 lat. Jego zimozielone igły na końcach są zaostrzone i odstające, o długości ok. 3-4 mm.
6. Iglaste drzewo ozdobne o srebrzysto-niebieskim zabarwieniu igieł. Naturalnie występuje w stanach USA: Kolorado, Utah, Nowy Meksyk, Wyoming.
7. Drzewo liściaste z rodziny różowatych wytwarzające owoce zawierające pestki w rdzeniu. Powszechnie uprawiane w Europie.
8. Drzewo liściaste, spotykane w polskich lasach, ma charakterystyczne dłoniasto klapowane liście i produkuje skrzydlaste owoce zwane skrzydlakami.
9. Drzewo liściaste, pochodzące z Azji, ma białe owoce będące przysmakiem jedwabników i jest czasem sadzone w ogrodach jako roślina ozdobna.
10. Wiecznie zielone drzewo iglaste, spotykane w polskich lasach. Ma ciemnozielone igły i czerwone, trujące nasiona.
11. To drzewo iglaste ma igły ustawione parami i długie, szyszki mają jajowaty kształt są krótkie i grube. Jego kora łuszczy się płatami o czerwonawym odcieniu.
12. Gatunek, który jest symbolem długowieczności. Jest jednym z najdłużej żyjących drzew w Polsce, może osiągać nawet 1000 lat.
13. Jego drewno jest odporne na gnicie, dlatego używano go w budownictwie wodnym.
Scena 10

🌳 Dąb Tomasz:

Hmm… może jednak się myliłem.

Może Wy naprawdę troszczycie się o przyrodę!

Obiecajcie tylko, że będziecie bronić drzew i krzewów.

Umowa stoi? Świetnie!

Spójrzcie tam, obok korzeni – widzicie te ślady?

Podążajcie za nimi. Powodzenia!

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 11

🎯 QUIZ 3

Tropy zwierząt

1. Ilustracja przedstawia trop:
2. Ilustracja przedstawia trop:
3. Ilustracja przedstawia trop:
4. Ilustracja przedstawia trop:
5. Ilustracja przedstawia trop:
6. Która ilustracja przedstawia tropy zająca?
7. Która ilustracja przedstawia tropy wilka?
Scena 12

🦉 Sowa Alutka (na skrzyżowaniu ścieżek):

Dobra robota, poszukiwacze!

Usłyszałam od wróbla, że porywacz pobiegł z Borysem na zachód.

Wyjmijcie kompasy i ruszajcie w tamtą stronę!

Czuję, że jesteście coraz bliżej!

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 13

🎯 QUIZ 4

Zadanie z kompasem

Użyj kompasu w telefonie i znajdź właściwy kierunek. Pokaż go dłonią, a następnie zaznacz kierunek na kompasie w quizie.

Jak wykonać zadanie?
  1. Otwórz kompas w telefonie.
  2. Znajdź kierunek wskazany przez Sowę Alutkę.
  3. Pokaż go dłonią i kliknij odpowiednią literę na kompasie.
Scena 14
Ogrodnik

👨‍🌾 Ogrodnik Michał:

Ciiiii… posłuchajcie! Rośliny potrafią mówić.

Nie wierzycie? Sprawdźcie sami!

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 15

🎯 QUIZ 5

Quiz przyrodniczy

1. Świerk Krzysztof: Och, uważajcie na igły! Trochę szacunku dla długowiecznego drzewa… Ach, na Berberysa również uważajcie, Mój Drogi przyjaciel ma ciernie. Może i wygląda przepięknie ze swoimi ciemnozielonymi liśćmi oraz wspaniałymi, żółtymi kwiatami, ale ostrożności nigdy za wiele, czyż nie? Jeśli poszukujecie złotawego piękna, możecie bez obaw pozachwycać się Goldfingerem. Swoją drogą... Wiedzieliście, że pięciornik krzewiasty cieszy oko w tej okolicy, dzięki swoim umiejętnością radzenia sobie w zanieczyszczonym powietrzu? Ja również posiadam taką supermoc!  Za to wyjątkową supermocą może pochwalić Wam się Cerasus, nasza ukochana Wiśnia Zofia, która sporo energii do dalszych poszukiwań dostarczy wam dzięki swoim jadalnym owocom! Jednak, muszę Was zmartwić, ponieważ nie odda ich za darmo… Musicie najpierw się wykazać, dlatego mam dla Was pewną zagadkę:   jesteście gotowi? 
2. O jakich roślinach bądź drzewach wspomina nasz narrator?
3. Jakie supermoce posiadają nasi bohaterowie?
4. Na co należy uważać w przypadku Berberysa?
Scena 16

👨‍🌾 Ogrodnik Michał:

Wspaniale! Czasami wystarczy się wsłuchać, by odkryć coś nowego.

A Borysa widziałem – był z jakimś drapieżnikiem. Poszli w tamtą stronę.

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 17

🐱 Kocica Martyna:

Dzień dobry! To Wy jesteście tą grupą, która szuka Borysa?

Już cały Kraków o Was mówi!

Przed chwilą widziałam Borysa – i tego, kto go porwał.

Udało wam się już ustalić, kto to był?

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 18

🎯 QUIZ 6

Kto porwał Borysa

1. Kto porwał Borysa?
Scena 19

🐱 Kocica Martyna:

Świetnie! Musimy go zwabić – lisy kochają jedzenie!

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 20

🎯 QUIZ 7

Lis

1. Lisy na pierwszy rzut oka to małe i kochane stworzenia podobne do psów, jednak część ich diety stanowią inne zwierzęta. Bardzo lubią jeść wszystko co wpadnie im w łapki. Kiedy zauważą zająca, królika lub kurę zaraz uruchamia się w nich instynkt, jednakże nie jest to główny pokarm lisów. Kiedy brakuje zwierząt nie pogardzą też jagódkami czy innymi owocami, chociaż jak wiadomo daleko im do wegetarianizmu. Mniej lubiane, ale jadalne są dla nich owady, ślimaki czy inne bezkręgowce. Dla lisa gryzonie myszowate to delicje wśród pokarmów, uwielbiają je i spożywają w dużych ilościach, podobnie jak dzieci cukierki. Na podstawie tekstu udziel odpowiedzi na kolejne pytania. Gotowy?
2. Czym najskuteczniej zwabimy lisa?
3. Lis jest:
Scena 21
Kocica Martyna

🐱 Kocica Martyna (ciszej, zdziwiona):

Cicho… Widzicie ich? W krzakach, przy niskim płocie z wikliny…

To Borys!

A obok niego – lis!

Ale… chwileczkę. On wcale nie wygląda na groźnego.

🎵 Zmiana nastroju – mówi to zaskoczona, wesoła

To nie było porwanie… tylko nieporozumienie.

Lis chciał, by ktoś mu pomógł!

 

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Nagranie 2
Scena 22

🦫 Kapibara Borys (wychodzi z domku):

Jesteście! Ale się cieszę, że was widzę!

Lis to mój przyjaciel – Łukasz, strażnik tego miejsca.

Poprosił mnie o pomoc w budowie ZAGRODY DLA JEŻY!

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 23

🦊 Lis Łukasz:

Przepraszam, że Was nastraszyłem.

Ale musiałem działać szybko – zima tuż-tuż, a jeże potrzebują bezpiecznych domków.

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 24

🎙️ Marzena Bocian:

I tak, dzięki Waszej pomocy, Borys został odnaleziony!

A my wszyscy poznaliśmy miejsce, które naprawdę istnieje – zagrodę dla jeży.

Można tu przyjść, pomóc, posprzątać, zbudować nowy domek…

Albo po prostu usiąść i posłuchać, jak w liściach tętni życie

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 25

🦫 Kapibara Borys:

Pamiętajcie – nawet najmniejsze stworzenia zasługują na bezpieczne schronienie.

A domek dla jeża możecie zbudować sami – w ogródku, w szkole albo z sąsiadami.

Bo każda pomoc ma znaczenie!

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 26
Odlatujący bocian

🎙️ Marzena Bocian:

A my wracamy do studia, żeby opowiedzieć światu, jak dzielni jesteście!

Dziękujemy za waszą odwagę, spryt i serce!

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 27

🎧 Narrator (na tle muzyki):

I kto wie… może już jutro, pod krzakiem w waszym parku,

też zamieszka ktoś kolczasty? 🦔

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Scena 28

🦔 ZOSTAŃ PRZYJACIELEM JEŻA!

Zrób zdjęcie napotkanego domku dla jeża lub zbuduj własny!

Prześlij je do nas lub wrzuć w social media z oznaczeniem naszej akcji.

Najciekawsze zdjęcia pojawią się na naszej stronie –

a może nawet w kolejnej przygodzie Borysa! 💚

🎙 Odtwarzacz sceny
Wybierz nagranie
Nagranie 1
Flaga Polski, Godło Polski, Logo Ministerstwa Edukacji i Nauki, napis: Projekt dofinansowany przez Ministra Edukacji i Nauki ze środków z budżetu państwa w ramach programu Studenckie koła naukowe tworzą innowacje